| శతకములు | ఆంధ్రనాయక శతకము |
|
| సీ. |
శౌర్య మెక్కించి విశ్వామిత్రుఁ డూరకఁ- దొడరింపఁ దాటకఁ దునిమినావు వైదేహి వాక్యనిర్భంధంబుఁ ద్రోయలే- కఱిముఱి మారీచు నఱికినావు వెనుకంజ వైచిన విడువక పైకి రా- నరుదుగా ఖరుతలఁ దరిగినావు మొఱ్ఱో యనుచు దేవమునులు వా రెన్నాళ్ళో- యనుసరింప దశాస్యుఁ దునిమినావు |
|
| తే. |
కాని రోసంబు గలదె నిక్కముగ నీకు?-మనసు మెత్తనివాఁడ నే మనఁగ వచ్చు చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
71 |
| సీ. |
కొంచెపుఁ బని దాసి నించుక దండింపఁ- బగబట్టి యది యెన్నిపాట్లు వెట్టె బలిమినిఁ బట్టి శూర్పణఖ నాసికఁ గోయ- నది నీకుఁ బిదప నెం తలఁతఁ దెచ్చె జిన్నతనంబునఁ జెనకి పోఁ దోలిన- మారీచుఁ డొనరించె మాయ లెన్ని నిరపరాధుని వాలి నురుశరాహతిఁ గూల్ప- వానియిల్లా లెంత వగచి తిట్టె |
|
| తే. |
స్వామి వై యేమి యెఱుఁగవు స్వల్పకార్య-కారణంబున నెన్నెన్ని కతలు పుట్టె చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
72 |
| సీ. |
నీపేరు వినుటకే యోపక చెవిఁ గంట- గట్టుకున్నాతనిఁ గావ నేమి? కలన నీతోఁ గత్తిఁ గట్టుక పోరాడు- వాని సోదరుని బ్రోవఁగ బ నేమి? బాధింపఁ దగు మహాపాత కుండటుచేరి నీవాఁడ నంటె మన్నింప నేమి? మాయవేసముల నీ మర్మ మారయుచున్న- విమత ధూతల బట్టి విడువ నేమి? |
|
| తే. |
పతిత శరణాగతావన ప్రకటదీక్ష-లోకముల కబ్బురంబుగ నీకె గలదొ? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
73 |
| సీ. |
పఱపిన శస్త్రంబె బహుముఖంబుల దైత్య- వాహినీమర్మము ల్వ్రచ్చి వెడల ముందు దూసిన బాణమునకన్న సరి మించి- వెనుకమ్ము దైత్యుల విఱుగఁ బొడువ నేసినమార్గణం బెదు రెక్కి యితరాస్త్ర- మడఁచి క్రవ్యాదుల మగుడఁ జేయ నిగిడించిన శరంబె నిర్జరారులఁ ద్రుంచి- తొడిఁదొడిఁ దనకుఁ దా దొసకుఁ జేరఁ |
|
| తే. |
దొలఁగి రసురులు కొంత నీబలిమి దెలిసె-ముష్టి నీ దెంత నీయస్త్రములదె వింత చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
74 |
| సీ. |
అడవిలోఁ దెరువర్ల నుడుగక తినుచున్న- యాఁడుదాని వధించు టర్హ మగునె? చిక్కినవారికిఁ జేతు లెంతయుఁ జాఁచు- మొండివాని వధించ ముఖ్య మగునె? యెక్క డెక్కడ నైన నేఱుక తినుకాకి- కన్ను బోఁ బొడుచుట ఘనగుణంబె? కడు వ్రేటుఁ బడి గడ్డి కఱచినఁ మారీచుఁ- దఱిమి బాధించుట నెఱతనంబె? |
|
| తే. |
యెవ్వ రేరాజు లొనరించి రిట్టిపనులు?-చేసితివి యింక నె ద్దేని సేయఁగలవు! చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
75 |
| సీ. |
రాజకార్యపరుండు తేజోబలాధికుఁ- డాంజనేయుఁడు భృత్యుఁ డగుటఁ జేసి యమితశౌర్యుఁడు ప్లవంగమకులేశుఁ డినజుఁ- డఱ లేని స్నేహితుఁడగుటఁ జేసి విమతమర్మజ్ఞుండు విశ్వాసభరితాత్ముఁ- డల విభీషణుఁ డాప్తుఁ డగుటఁ జేసి సుమనస్కు లమనస్కు లమృతవాక్యంబులన్- బొసఁగ నాశీర్వదించుట జేసి |
|
| తే. |
లంక సాధించితివి గాని లావుచేత-నిర్జరారుల గెలువంగ నీతరంబె? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
76 |
| సీ. |
నడువఁజాల దని జానకి నెత్తుకొని ముందు- నడచు విరాధుని నఱకు టేమి? చనవున వైదేహి చనుబిడ్డవలెఁ నోటఁ- బట్టిన యైంద్రికన్గొట్టు టేమి? సీత సంతోషింపఁ జిత్రవేషముఁ దాల్చి- తిరుగు మారీచుని నరుకు టేమి? తల్లినివలెఁ దెచ్చి ధరణీజను నశోక- వని నిల్ప రావఁణు దునుము టేమి? |
|
| తే. |
కోప మిటు లేమి? వారు మహాపరాధు-లైన ముక్తిప్రసాదార్హు లగుట యేమి? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
77 |
| సీ. |
వరరాజ్యకాంక్షలోఁ బట్టకుండెద వైన- సుగ్రీవునగరంబుఁ జూడరాదె? పరధనంబున కాస పడక యుండెద వైన- నాలంక నొకరాయి యంటరాదె? పరయోష పై నిచ్చఁబాయ కుండెద వైన- నల శూర్పణఖముక్కు నిలుపరాదె? పరదానవులఁ ద్రుంపఁ బంతగించెద వైన- మూల దైత్యులఁ దోలి పుచ్చరాదె? |
|
| తే. |
చేసిన ప్రతిజ్ఞలో నొండు వీస మైనఁ-దప్పు వోకుండ నడచిన ధార్మికుఁడవొ! చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
78 |
| సీ. |
నిర్దయాత్ములె కాని నిత్యాగ్ని హోత్రాది- కర్మనైష్ఠికులైన ఘనులు గారె? శుచిశూన్యులే కాని శ్రుత్యాదిపాఠక- ప్రకటవేదార్థబోధకులు గారె? సత్యహీనులె కాని చంద్రశేఖరపాద-పద్మపూజానందపరులు గారె? మాయికులే గాని మంత్ర ప్రయోగోప- సంహరణ క్రియాచణులు గారె? |
|
| తే. |
కులము బ్రాహ్మణ్య మగు దైత్యకులము నెట్లు-గూల్చితివి బ్రహ్మహత్యకు గొంక కహహ? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
79 |
| సీ. |
ఒక్కవ్రేటునఁ గూలునో వాలి బలశాలి- చెట్లుమా టొగ్గి వేసితివి గాని మొనసి నీల్గునె పఙ్క్తిముఖుఁడు తన్నాభికా- మృతకుంభ పగలఁ గొట్టితివి గాని కుంభకర్ణుఁడు రణక్షోణిలోఁ దీరునే- తీఱని నిద్ర నెదిర్చెఁ గాని చిక్కునే యింద్రజి త్తుక్కున సోదరుం- డశననిద్రలు మాని యఁడఁచె గాని |
|
| తే. |
యింద ఱాయంబు లెరుగుదు వందువలన-మడిసి రసురులు నీచేత మడియువారె? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ! |
80 |