ఆంధ్రభారతి - శతకములు - ఆంధ్రనాయక శతకము

సీ.	పట్టి గొల్లది రోఁట గట్ట నోపిననీకుఁ- రోసంబు లే దన్న నీసు గలదె? జారచోరాదిచేష్టలఁ బ్రవర్తిల్లు నీ- కపకీర్తి యన్న భయంబు గలదె? భార్యచేఁ దన్నులుఁ బడ్డవానికి నీకు- లజ్జ లే దని యన్న లాఘవంబె? కుండంటు లే దని కొసరి మెక్కిన నీకు- హీనత లెంచిన న్యూన మగునె?
తే.	కోరి దాసులు ని న్నెంత దూరుచున్నఁ-బంత మున్నదె నీ కిసుమంత యైన? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	41
సీ.	కడు దొంగతనమునఁ గని తల్లి వైచినఁ- దనబిడ్డనిగ బెంచె నిను యశోద జనని గర్భము దించుకొనిన వేఱొకతల్లి- కడుపుఁ జేసికొనంగ గలిగెనన్న తండ్రి వివాహయత్నము సేయ నొల్లక- తగులుక వచ్చె నీ ధర్మపత్ని యన్న రారాజు కీనున్న నీసోదరి- యింటికి జోగిరా నంటుకొనియె
తే.	నిట్టి నీ సంప్రదాయంబు గుట్టు బెట్టు-రట్టు సేయుదుఁ గనుము నా భట్టుతనము చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	42
సీ.	పక్షంబు గల దండ్రు పాండుపుత్రులయందు- పాండవుల్‌ పడినట్టి పాటులేమి! పూర్వజన్మమునందుఁ బూజించె గజ మండ్రు- గజరాజు పొందిన గాసి యేమి! యల కుచేలునకు బాల్యస్నేహితుఁడ వండ్రు- నెఱిఁ గుచేలుఁడు పడ్డనెవ్వ లేమి! ప్రహ్లాదుఁ డాజన్మభక్తియుక్తుం డండ్రు- ప్రహ్లాదుఁ డొందిన బాధ లేమి!
తే.	యెంతయాలస్యమున వారి నేలినాఁడ-విట్టిదే నీ దయారసం బెంచి చూద చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	43
సీ.	అనఘ మౌ విప్రసత్రాన్న మెంగిలిఁ జేసి- తీవె మున్‌ క్రతుభోక్త నేనే యనుచు సవతికొమాళ్ళ సమయించి తందఱిఁ- దరుగని రాక్షసాంతకుఁడ ననుచు బంధువు లన్యోన్య వైరానుహతులుగా- నడచితి భూభారహారి ననుచు బలిమి నన్య స్త్రీలఁ బట్టితి వెందఱి- నస్ఖలద్బ్రహ్మచర్యమతి ననుచు
తే.	లోకమున నడ్డ మెవ్వరు లేకయునికి-హద్దు లే కిట్లు నడచితి వళుకు మాలి చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	44
సీ.	అది యోగ్యంతరం గాలానబంధంబు- వదలించుకొని నీకు వశము గాదొ! వేదాంత సకృద చుంబితల మంత్రావర్ణ- నల గుహలుండి రా నలవి గాదొ! నిమి షార్ధ నిమిషాది నిత్యవేళాచక్ర- గతి నిరోధించి రాఁ గ్రమము గాదొ! వక్రకంటక పంకవత్క్రూరజనమనః- కాపథంబులను గా ల్మోపరాదొ!
తే.	యేమి యాలస్య మిది నీకు నేల సకల-జంతుసంతాన రక్షావిచక్షణునకు చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	45
సీ.	కఠిన స్తనంబుల ఘట్టించి దట్టించి- జడలచే మోది నున్దొడల నదిమి పలుగంట్లు చేసి గోరుల నాటి దొమ్మిగా- యువతీసహస్రంబు లుపరతాది బంధనంబుల నిన్నుఁ బైకొని తమి రేచి- రమియింప నిదురింప రాక నాఁటి బడలిక దీర నాపఁగ రాని సుఖనిద్ర- బవళించియున్నట్టి భావ మిచటఁ
తే.	దోఁచుచున్నది సంఫుల్లతోయజాక్ష!-మేల్‌ బళా! యింత జా గేమి మేలుకొనవె! చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	46
సీ.	నీ బొడ్డుదమ్మి లోనికిఁ జొచ్చి చూచిన- నలువకు నీలోఁతు దెలియకున్నె? బహుసహస్రాంగనా గృహముల నినుఁ గన్న- మునిరాజు నీమాయఁ గనకయున్నె? నీ విశ్వరూప మెన్నికఁ జేసి పొడఁగన్న- నరుఁడు నీయురువు దా నెఱుఁగకున్నె? తనమనఃపీఠి ని న్ననిశ మారాధించు- హరుఁడు భవత్తత్త్వం బరయకున్నె?
తే.	గరువ మేటికి నీ మర్మ మెఱుఁగ రనుచుఁ-దెలిసినమహాత్ములకు నైనఁ దెలియకున్నె చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	47
సీ.	పురుషాకృతిగ నిన్ను గురుతుఁ బట్టఁగ రాదు- స్త్రీమూర్తి వనుచును జెప్ప రాదు పరఁగ నపుంసకభావ మెన్నఁగ రాదు- రూపంబు గల్గు టెఱుంగ రాదు గుణవంతుఁడ వ టంచు గణుతింపఁగా రాదు- మర్యాద దెలియ నేమతికి రాదు కులజుఁడ వనుచు నిక్కువముఁ జెప్పఁగ రాదు- స్థల మెక్కడనొ కాని తెలియరాదు
తే.	వస్తునిర్దేశ మొనరింప వశము గాని-నిన్ను వర్ణింపరా దయా నిశ్చితముగ చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	48
సీ.	నమ్ముదు రేరీతి నారదు నాత్మజు- మానిని జేసిన మాయవానిఁ? దలఁతు రేరీతి నల్‌దలలదయము నోలి- బొడ్డుదమ్మినిఁ గన్న పురుషమణిని? భూషింతు రేరీతి పుష్పబాణవిరోధి- విషయభ్రమితుఁ జేయు వేసగాని? భాషింతు రేరీతి బ్రహ్మాదిమశకప- ర్యంతంబు గలిగిన వింతవాని?
తే.	ని న్నెఱిఁ గెఱింగి యందఱు నన్నుతింతు-రెవ్వరికి నీవు కావలె నెంచి చూడ? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	49
సీ.	ఎక్కడ నీకన్న దిక్కు లేనట్ల ని- న్నర్చింతు రబ్జగర్భాది సురలు మఱి యెందు గతి లేనిమాడ్కి మహామును- ల్నీయందె లక్ష్యము ల్నిలుపు కొందు రిలఁ దరణోపాయ మెందున లేనట్లు- సజ్జనుల్‌ నీకథల్‌ చదువుకొండ్రు పగతుర మెయ్యెడ బ్రతికెద మన్నట్లు- దునిసిరి నీచేత దనుజు లెల్ల
తే.	దత్త్వ మరసిన శుద్ధబుద్ధస్వరూప-మింత మధికార మెన్నటి దేమి చెపుమ చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	50